Nokkrir sambærilegir þættir í visnu og eyðni

Abstract

It is clear that in addition to the relationship of visna virus and HIV and similar characteristics of their behavior in vitro, the host-virus interactions in infections with these viruses show several interesting parallels, such as target cells in the blood, mechanism of virus spread within the body and to some extent the target organs of infection. Although immunodeficiency is not a feature of visna virus infection, the pathological changes show some resemblance especially to those found in early stages of infection with HIV. The spectrum of target cells in the CNS in both infections is apparently similar. As there is increasing evidence that the nervous system is one of the primary target organs of infection with HIV, visna of sheep offers a promising possibility as a model for trials aimed at preventing or treating AIDS.

Einn þeirra sjúkdóma, sem hugmynd Björns Sigurðssonar um sérstakan flokk smitsjúkdóma, hæggenga smitsjúkdóma (1), byggðist á, var visna. En visna er meningoencephalomyelitis í sauðfé og ein af hinum svonefndu Karakúlpestum. Orsökin reyndist vera retróveira og tókst að rækta hana 1957 (2). Visnuveiran er nú flokkuð ásamt ýmsum dýraveirum og eyðniveiru í undirflokk retróveira, sem nefnist lentiveirur (af lentus (lat.) = hægur). Það er mjög við hæfi að þessi flokkur veira skuli kenndur við hugmynd Björns enda visnuveiran sú fyrsta í þessum flokki, sem tókst að rækta. Lentiveirusýking í sauðfé var upprætt hérlendis fyrir aldarfjórðungi (3) en rannsóknum hefur verið haldið áfram, enda ósvarað mörgum ögrandi spurningum er varða bæði veiruna og víxlverkanir hýsils og veiru. Að auki teljum við að visna geti verið gagnlegt dýralíkan fyrir heila- og mænusigg (MS), vegna þess að sjúkdómurinn er að jafnaði langdreginn og stundum með endurteknum hviðum líkt og í MS og ekki síst að stundum sjást blettir (primary demyelination) sem líkjast mjög þeim sem taldir eru einkennandi fyrir vefjaskemmdir í MS (4). Uppá síðkastið hefur áhuginn beinst meira að því sem visna á sameiginlegt með eyðni, þareð veirurnar sem valda þessum sjúkdómum eru skyldar og hafa ýmsa sambærilega eiginleika bæði í rækt (in vitro) og í hýsli (in vivo). Ýmsum þáttum í viðbrögðum hýsils við eyðnisýkingu svipar til þess sem sést í visnu.