Hirsla Community: Hirsla and Open Access

Scholarly publishing at Landspitalinn the National University Hospital of Iceland

Thu, 28 Apr 2011 22:58:59 GMT

Titill: Scholarly publishing at Landspitalinn the National University Hospital of Iceland

Höfundar: Thorsteinsdottir, Solveig

Útdráttur: In this short overview I like to look at the publishing patterns of physicians at Landspitalinn, the National University Hospital of Iceland, which is one of the main research institutions in life sciences in Iceland. The trends that are identified are the citations to Icelandic publications, publication languages, international and local publishing affiliations, the number of articles published in open access and the coverage of Icelandic scholarly publications in international databases. The focus is on the period 2007 - 2010. The searches are done in Web of Science, PubMed and Scopus.I will also look at the cut in library budget during the recession and how it might affect research at the hospital.; Vísindastarf hefur aukist um 900% á Íslandi á tímabilinu 1994 – 2008. Rannsóknir og vísindi á heilbrigðissviði er um 58% af vísindum á Íslandi og er Landspítalinn þar framarlega. Mælingar sýna að í samanburði við aðrar þjóðir er Ísland í efstu sætunum hvað snertir fjölda tilvísana í birtar ritrýndar greinar í heilbrigðistímaritum. Aukning á birtingu erlendra ritrýndra greina frá Landspítalanum hefur verið 52% á tímabilinu 2001-2009. Fjöldi vísindamanna sem birtu ritrýndar erlendar greinar árið 2009 frá Landspítalanum var um 190 vísindamenn. Helstu erlendu samstarfsaðilar Landspítalans í greinaskrifum eru Svíþjóð, Bandaríkin og Bretland. Á fjögurra ára tímabili 2007 – 2010 voru 70% samstarfsaðilar vísindamanna frá Landspítalanum erlendir.Starfsumhverfi vísindamanna er mikilvægt og skiptir miklu að hafa greiðan aðgang að upplýsingum. Á síðustu þremur árum hefur niðurskurður verið mikill á Heilbrigðisvísindabókasafni LSH. Vísindatímarit eru mikilvægasti hluti safnkostsins en á þessu tímabili hefur hann verið skorinn niður um 25%. Þessi niðurskurður ásamt fækkun starfsfólks á LSH og sú hætta að ungir læknar sem hafa lokið námi erlendis skili sér ekki til starfa á Landspítalanum gæti haft áhrif á vísindavirknina hjá LSH á komandi árum.

Lýsing: To access full text version of this article. Please click on the hyperlink "View/Open" at the bottom of this page

Opinn aðgangur að vísindaþekkingu

Thu, 08 Apr 2010 22:58:59 GMT

Titill: Opinn aðgangur að vísindaþekkingu

Höfundar: Njörður Sigurjónsson

Útdráttur: Aðgangur almennings að vísindaþekkinguog nýjustu niðurstöðumrannsókna er mjög takmarkaðurog þarf að greiða þarfháar fjárhæðir fyrir einstakargreinar eða tímarit sem geymaþessa þekkingu. Sem dæmi mátaka að ef ég eða nákominn ættingigreinist með krabbamein,þarf ég að greiða hundruð dollarafyrir aðgang að vefsíðumsem geyma nýjustu rannsóknirvísindamanna á sjúkdómnum.Opinn aðgangur er hugtak semmerkir að útgefið efni sem erafrakstur vísindastarfs, og oftaren ekki er kostað af opinberu fé,háskólunum eða samkeppnissjóðum,er aðgengilegt öllum á rafrænuformi. Yfirleitt er um aðræða ritrýndar greinar ritaðar afháskólamenntuðum fræðimönnumsem þiggja laun eða styrki tilþess að stunda rannsóknir sínarog fræðistörf, en síðan þarf aðgreiða sérstaklega fyrir að fá aðlesa greinarnar í alþjóðlegumtímaritum. Með opnum aðgangier reynt að tryggja að almenningurþurfi ekki að greiða þriðjaaðila eða „aftur“ fyrir vinnuna.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn Skoða/Opna(view/open)

OA mandates and the Nordic countries

Thu, 29 Oct 2009 22:58:59 GMT

Titill: OA mandates and the Nordic countries

Höfundar: Thorsteinsdottir, Solveig

Útdráttur: Iceland has no OA mandates yet in 2010. The first repository, Hirslan, the Landspitali University Hospital Library repository, started in 2006. The second started in 2008, Skemman, the repository of the University of Iceland, University of Akureyri, University of Bifröst and the Iceland Academy of the Arts. The lack of mandates in Iceland might have had the effect that only a low percentage of submitted research literature is deposited in the repositories. In this article the focus is on the open access repositories and the need for mandates for the two repositories in Iceland; Skemman and Hirslan.; Bókasöfn sinna varðveislu og miðlun efnisins sem er í opnum aðgangi. Mörg bókasöfn hafa sett á fót varðveislusöfn (repository) sem hýsa vísindalegar greinar og miðla því efni í opnum aðgangi á Netinu. Tvö varðveislusöfn eru starfrækt á Íslandi, en þau eru Hirslan, varðveislusafn Landspítalans sem opnaði 2006 og Skemman sem opnaði 2008 og er varðveislusafn Háskóla Íslands, Háskólans á Akureyri, Háskólans á Bifröst og Listaháskóla Íslands. Höfundar hafa í takmörkuðum mæli nýtt sér að vista vísindagreinar í íslenskum varðveislusöfnunum. Víða erlendis hefur þess verið krafist af höfundum að þeir visti vísindagreinar sínar í slíkum söfnum og gera um leið vísindagreinar aðgengilegar á Netinu í opnum aðgangi. Hvorki íslenskir háskólar né RANNÍS hafa krafist þess. Talið er að árangur í vistun greina í varðveislusöfn náist aðeins sé þess krafist af höfundum.

Lýsing: To access full text version of this article. Please click on the hyperlink "View/Open" at the bottom of this page

Starting an open access journal in Iceland

Wed, 29 Oct 2008 22:58:59 GMT

Titill: Starting an open access journal in Iceland

Höfundar: Watson, Ian

Útdráttur: The Bifröst Journal of Social Science / Tímarit um félagsvísindi is one of Iceland’s first open access journals and the first to use Open Journal Systems software. This article summarizes lessons learned from the first three years of the journal’s operation, including issues connected to funding, staffing, peer review, printing, bibliographic formats, and the future of open access journal publishing in Iceland.; Tímarit um félagsvísindi er eitt fyrsta tímarit í opnum aðgang á Íslandi og það fyrsta sem notar Open Journal Systems hugbúnaðinn. Greinin segir frá þeim lærdómi sem dreginn hefur verið af fyrstu þremur árunum í útgáfu tímaritsins og fjallar meðal annars um fjármögnun, mannauðsmál, ritrýni, prentun, form tilvísana, og framtíð opins aðgangs á Íslandi.

Lýsing: To access full text version of this article. Please click on the hyperlink "View/Open" at the bottom of this page

The University of Iceland joins Skemman

Wed, 29 Oct 2008 22:58:59 GMT

Titill: The University of Iceland joins Skemman

Höfundar: Agnarsdottir, Aslaug

Útdráttur: Skemman (http://www.skemman.is) is an open-accessrepository serving four universities in Iceland. Theproject was originally started by the University ofAkureyri library in 2002. In 2006 the library of theIceland University of Education joined and a projectgroup was formed to continue the development of therepository, which uses DSpace software. In February2008 the University of Iceland's University Councilvoted to join Skemman and to collect electronic copiesof students’ theses as well as the paper copies that hadtraditionally been preserved. On 1 July 2008 theIceland University of Education was merged into theUniversity of Iceland as one of its five schools. It wasthen decided that the management and technicaladministration of the system would be moved to theNational and University Library (NULI) and thatthesis collection would begin with the school year2008-2009. In December 2008 Bifrost University andthe Iceland Academy of the Arts joined Skemman, asdid the University of Iceland as a whole.So far Skemman houses mainly student dissertationsand theses. In the future the plan is to include articlesand other material by university faculty and staffmembers.; Skemman (http://www.skemman.is) er rafrænt gagnasafn Háskóla Íslands, Háskólans á Akureyri, Háskólans á Bifröst og Listaháskóla Íslands. Það var upphaflega stofnað af Bókasafni Háskólans á Akureyri 2002 en er nú hýst hjá Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni. Í safninu eru geymd lokaverkefni nemenda og vonir standa til að rannsóknarit starfsmanna verði einnig hýst þar í framtíðinni. Á fundi háskólaráðs Háskóla Íslands í febrúar 2008 var tillaga frá samstarfsnefnd Háskóla Íslands og Landsbókasafns um rafræn skil og varðveislu lokaritgerða nemenda samþykkt einróma. Landsbókasafn ákvað síðan að safna ritgerðum frá og með haustinu 2008. Nú hafa 1759 nemendur HÍ vistað ritgerðir sínar í Skemmunni. Nemendur hafa val um opið eða lokað aðgengi í Skemmunni og flestir velja opið aðgengi. Þó hafa það verið talsverð vonbrigði að nokkuð margir kjósa lokað aðgengi.

Lýsing: To access full text version of this article. Please click on the hyperlink "View/Open" at the bottom of this page

Hljóðlát bylting : aukinn aðgangur Íslendinga að vísindaefni

Fri, 31 Oct 2008 22:58:59 GMT

Titill: Hljóðlát bylting : aukinn aðgangur Íslendinga að vísindaefni

Höfundar: Guðrún Tryggvadóttir; Sólveig Þorsteinsdóttir

Útdráttur: Þróun á sviði upplýsingatækni síðastliðin fimmtánár hefur umbylt starfsemi bókasafna og upplýsingamiðstöðvaog þeirra sem þar starfa. Umbyltingarinnarsér einkum stað í aukinni hagræðingu ýmissaverkþátta, betri nýtingu á fjármagni og stórbættuaðgengi notenda að upplýsingum um safnkost og aðhonum. Hérlendis á það einkum við um vísindatímaritá fjölmörgum fræðasviðum. Það má ekki sístþakka verkefninu um Landsaðgang að rafrænumgagnasöfnum og tímaritum. Landsaðgangurinnhófstþann 23. apríl 1999 þegar opnað var fyrir aðgangþjóðarinnar að alfræðiritinu Britannica. „Hvar.is ervefur landsaðgangs að rafrænum gagnasöfnum ogtímaritum. Aðgangurinn er opinn og endurgjaldslaushjá notendum á Íslandisem eru tengdir íslenskumnetveitum þar sem hið opinbera, bókasöfn, stofnanirog fyrirtæki hafa þegar greitt fyrir áskriftirnar”1.Aðgangur heillar þjóðar að upplýsingum með þessumhætti er einsdæmi í heiminum. Hvatann að verkefninumá rekja til málþings sem Félag bókavarða í rannsóknarbókasöfnumstóð fyrir árið 1997 undiryfirskriftinni, „Upplýsingar á Interneti, málþingum aðgang atvinnulífs og vísindasamfélags aðupplýsingum og upplýsingastefnu ríkisstjórnarinnarfrá 1996, Framtíðarsýn ríkisstjórnar Íslands umupplýsingasamfélagið.“

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Open

Hirsla varðveislusafnið þitt á netinu

Sat, 28 Feb 2009 22:58:59 GMT

Titill: Hirsla varðveislusafnið þitt á netinu

Höfundar: Ósvaldur Þorgrímsson

Útdráttur: Opið aðgengi (Open Access, OA) er nýtt útgáfuform. Rekja má upphaf þess til stöðugt hækkandi verðs á vísindatímaritum sem gefin eru út af hefðbundnum útgáfufyrirtækjum sem aftur leiðir af sér takmarkaðri útbreiðslu vísindaniðurstaðna. Aðalástæður þessara hækkana eru samruni útgáfufyrirtækjanna sem gefa út þessi tímarit. Grundvallarhugmynd OA-útgáfu er sú að allir hafi aðgang að vísindaniðurstöðum sem greiddareru af opinberu fé.Hirsla, vísinda- og fræðsluefnissafn LandspítalansBókasafn LSH hefur lagt sitt að mörkum og komið á fót rafrænu varðveislusafni. Safnið er hannað til að vista, varðveita og miðla vísinda- og fræðsluefni sem starfsmenn spítalans hafa gefið út samhliða vinnu sinni eða námi við spítalann. Auk vísindagreina eftir starfsmenn, varðveitir safnið einnig vísinda- og fræðslugreinar úr fjölmörgum íslenskum heilbrigðistímaritum.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Open

Hirsla : varðveislusafn LSH

Wed, 28 Feb 2007 22:58:59 GMT

Titill: Hirsla : varðveislusafn LSH

Höfundar: Sólveig Þorsteinsdóttir

Útdráttur: Með stóraukinni útgáfu tímarita á rafrænu formi hafa vaknað áleitnar spurningar um örugga varðveislu útgefinna vísindaniðurstaðna. Rafrænn aðgangur í dag er ekki trygging fyrir rafrænum aðgangi á næsta ári. Tímarit ganga kaupum og sölum milli útgefenda og standa bókasöfn jafnvel frammi fyrir því að þurfa að kaupa aftur aðgang að tímaritum sem þau hafa haft í áskrift. Þessum áhyggjum hafa vísindamenn, starfsmenn bókasafna og stjórnendur stofnana deilt. Um allan heim er reynt að bregðast við yfirvofandi vanda með uppbyggingu svokallaðra rafrænna varðveislusafna. - Hirsla - varðveislusafn Landspítala -háskólasjúkrahúss (LSH) var opnuð formlega þann 19. maí 2006 á „Vísindum á vordögum" sem er árlegur vísindadagur Landspítalans.Markmiðið með Hirslunni er að varðveita útgefið vísindaefni LSH og gera það aðgengilegt á heimsvísu, það er í opnum aðgangi, „open access", og á Varðveislusafnið á að endurspegla sem best vísinda-og fræðastarfsemi á LSH.

Lýsing: Neðst á síðunni er hægt að nálgast greinina í heild sinni með því að smella á hlekkinn View/Open

Two Icelandic open repositories

Mon, 29 Oct 2007 22:58:59 GMT

Titill: Two Icelandic open repositories

Höfundar: Agnarsdottir, Aslaug; Sverrisdottir, Ingibjorg; Thorsteinsdottir, Solveig

Útdráttur: In Iceland there are now two Open Access repositories, Hirslan and Skemman. Skemman is developing into a cooperative project of the universities in Iceland, mostly housing dissertations and theses at the moment, and Hirslan is a subject based repository for medical and health science information and an institutional repository for Landspitali University Hospital. Both repositories use DSpace software, are listed in DOAR and ROAR and are searchable through Google Scholar. The material of both repositories is also linked to records in Gegnir, the union catalogue of Icelandic libraries

Lýsing: To access full text version of this article. Please click on the hyperlink "View/Open" at the bottom of this page

Open Access in Iceland : state-of-the-art report

Mon, 29 Oct 2007 22:58:59 GMT

Titill: Open Access in Iceland : state-of-the-art report

Höfundar: Thorsteinsdottir, Solveig

Útdráttur: “Resources to serve everyone” is the Icelandicgovernment’s name for the Policy on the InformationSociety for the years 2004 – 2007. This policyemphasizes the part Icelandic libraries play regardingaccess for everyone.The Icelandic Ministry of Education, Science andCulture has also released a policy for education,culture and research for the years 2005 – 2008. Itstates that access to research results funded withgovernmental means should be made accessible.; Opið aðgengi (OA) er svar vísindasamfélagsins við mjög háu verði á útgefnum vísindagreinum. Bókasöfnin eru greiðendur að þessu efni í flestum tilfellum og þess vegna hafa þau beitt sér fyrir OA. Íslenska ríkisstjórnin hefur þrívegis með stefnum sínum um upplýsingamál kveðið á um að OA eigi að vera að því efni sem birtist og hefur verið kostað af opinberu fé. Ríkið hefur ekki enn gengið svo langt að skilyrða vísindamenn til að birta vísindagreinar kostaðar af opinberu fé í OA. Ísland hefur skrifað undir sameiginlega viljayfirlýsingu með OECD þjóðunum varðandi OA. Hinsvegar hefur hvorki ríkið, háskólar né vísindafélög skrifað undir Budapest eða Berlinar viljayfirlýsinguna um OA eins og flestar þjóðir hins vestræna heims hafa gert. Háskólar og rannsóknabókasöfn víða um heim hafa opnað varðveislusöfn sem hýsa og veita OA að vísindaskrifum vísindamanna viðkomandi stofnunar. Tilgangurinn er meðal annars að gefa vísindamönnum tækifæri til þess að birta vísindagreinar í völdum tímaritum sem geta verið í lokuðum aðgangi og jafnframt í varðveislusöfnum sinnar stofnunar sem veitir OA að vísindaskrifum. Á Íslandi eru tvö varveislusöfn. Skemman sem hýsir og veitir aðgang að doktors- og mastersritgerðum nemenda Háskola Íslands, Háskólans á Akureyri og Kennaraháskóla Íslands. Hins vegar er Hirslan á vegum bókasafns Landspítalans sem veitir aðgang að vísindagreinum starfsmanna Landspítalans.

Lýsing: To access full text version of this article. Please click on the hyperlink "View/Open" at the bottom of this page